Αντιμέτωπη με ένα νέο ενεργειακό θρίλερ βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η αντίστροφη μέτρηση για τον χειμώνα ξεκινά με τις αποθήκες φυσικού αερίου στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 15 ετών. Οι γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και το πάγωμα των αποστολών LNG μέσω του Στενού του Hormuz έχουν ανατρέψει πλήρως τα σχέδια αναπλήρωσης της ΕΕ.
Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην ΕΕ προβλέπεται να ολοκληρώσουν την κρίσιμη περίοδο αναπλήρωσης αερίου, που συνήθως διαρκεί από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο, γεμάτες μόνο κατά 76%, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Wood Mackenzie. Αυτό θα αποτελούσε το χαμηλότερο κορυφαίο επίπεδο για το αποθηκευμένο αέριο από το 2011 τουλάχιστον, βάσει δεδομένων της Gas Infrastructure Europe (GIE).
Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης της ΕΕ ξεκίνησαν την περίοδο αναπλήρωσης γεμάτες μόλις κατά 28% μετά από έναν ιδιαίτερα κρύο χειμώνα, επίπεδο χαμηλότερο από το κανονικό για την εποχή. Αυτή τη στιγμή είναι γεμάτες κατά 48% κατά μέσο όρο, σύμφωνα με τη GIE.
Η πορεία της τιμής του φυσικού αερίου
Οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου εκτοξεύτηκαν μετά τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, αλλά πρόσφατα παρέμειναν σταθερές, ακόμη και πριν η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη καταλήξουν σε μια ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ένα διαφορετικό πρόβλημα, καθώς η τιμή στους ευρωπαϊκούς κόμβους φυσικού αερίου υποχώρησε υπερβολικά χαμηλά για να προσελκύσει φορτία LNG, τα οποία συνήθως προέρχονται από τις ΗΠΑ.
«Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο στάδιο του καλοκαιριού για τα σχέδια αναπλήρωσης φυσικού αερίου της Ευρώπης», δήλωσε η Natasha Fielding, αναλύτρια της Argus Media. «Ενώ η ανακοινωθείσα συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν πίεσε προς τα κάτω τις τιμές του φυσικού αερίου και αναπτέρωσε τις ελπίδες για επιστροφή μιας πλημμύρας εφοδιασμού από τον Περσικό Κόλπο στην αγορά, όσο περισσότερο βλέπουμε περιορισμένη προσφορά LNG, τόσο χαμηλότερα θα είναι τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου στις αρχές του χειμώνα και τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πιθανότητα για απότομες αυξήσεις τιμών κατά τη διάρκεια του χειμώνα».
Οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς για το φυσικό αέριο κυμαίνονται περίπου στα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), ελάχιστα υψηλότερα από ό,τι πριν ξεκινήσει ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και εντός των φυσιολογικών ορίων για αυτή την εποχή. Ακόμη και όταν οι τιμές σημείωσαν άνοδο τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, παρέμειναν πολύ χαμηλότερες από την κορυφή των 342 ευρώ/MWh που σημειώθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η αναπλήρωση ξεκίνησε με αργούς ρυθμούς τον Απρίλιο, καθώς οι υψηλές καλοκαιρινές τιμές του φυσικού αερίου έδωσαν στις εταιρείες ελάχιστα κίνητρα.
Καθησυχάζει η Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε την Κυριακή (28/6/2026) ότι «τα τρέχοντα επίπεδα αποθήκευσης δεν εγείρουν άμεσες ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια», προσθέτοντας ότι «η αποθήκευση στο 80%... είναι αρκετή για να εξασφαλίσει τον χειμερινό εφοδιασμό». Τα επίπεδα αποθήκευσης βρίσκονται επί του παρόντος περίπου 10% κάτω από τον μέσο όρο προ κρίσης, ενώ η ζήτηση φυσικού αερίου στην ΕΕ έχει μειωθεί κατά 17%, σημείωσε ο εκπρόσωπος.
Η Κομισιόν συμβούλευσε τα κράτη μέλη να γεμίσουν τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης στο 80%, ή ακόμη και στο 75%, για να χαλαρώσει η πίεση στις τιμές. Ο μη δεσμευτικός στόχος ανερχόταν στο 90% τα τελευταία χρόνια.
«Χρειαζόμαστε ένα υψηλό επίπεδο για να βεβαιωθούμε ότι είμαστε έτοιμοι για τον επόμενο χειμώνα [αλλά] θέλουμε να το κάνουμε με τρόπο που δεν θα οδηγήσει σε αυξήσεις των τιμών βραχυπρόθεσμα», δήλωσε πρόσφατα ο επίτροπος ενέργειας της ΕΕ, Dan Jørgensen.
Ο ρόλος του Κατάρ
Η κατάσταση της ευρωπαϊκής αποθήκευσης θα μπορούσε να αλλάξει εάν ένα κύμα προσφοράς LNG πλήξει τις παγκόσμιες αγορές.
Άδεια δεξαμενόπλοια μεταφοράς LNG του Κατάρ άρχισαν να κατευθύνονται πίσω προς τον Κόλπο σχεδόν αμέσως μετά την υπογραφή της προκαταρκτικής ειρηνευτικής συμφωνίας. Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Σεΐχης Mohammed bin Abdulrahman al-Thani, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η παραγωγή της χώρας θα επιστρέψει στα κανονικά επίπεδα εντός εβδομάδων σε όλες τις εγκαταστάσεις LNG, εκτός από δύο μονάδες που επλήγησαν από το Ιράν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Ωστόσο, οι αναλυτές αμφισβητούν τον ρυθμό με τον οποίο οι όγκοι του Κατάρ θα επιστρέψουν στην αγορά.
Εάν οι άθικτες μονάδες στην τεράστια εγκατάσταση LNG Ras Laffan του Κατάρ φτάσουν σε πλήρη δυναμικότητα μέχρι το τέλος Ιουλίου, η ευρωπαϊκή αποθήκευση φυσικού αερίου πιθανότατα θα ολοκλήρωνε την περίοδο αναπλήρωσης γεμάτη κατά 74%, εκτίμησε σε πρόσφατο σημείωμά της η Samantha Dart, αναλύτρια εμπορευμάτων της Goldman Sachs. Εάν αυτό συμβεί έναν μήνα αργότερα, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης θα μπορούσαν να εισέλθουν στον χειμώνα γεμάτες μόνο κατά 70%, ανέφερε η ίδια.
Το ρωσικό LNG
Η ναυσιπλοΐα μέσω του Hormuz αντιμετώπισε ένα πισωγύρισμα μετά το πλήγμα που δέχτηκε ένα πλοίο στην υδάτινη οδό την Πέμπτη. Το κατά πόσον οι ροές θα συνεχιστούν μετά τη λήξη της 60ήμερης παράτασης της κατάπαυσης του πυρός που συμφωνήθηκε από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη παραμένει αβέβαιο. Αυτό φέρνει την Ευρώπη σε δύσκολη θέση, προειδοποιούν οι αναλυτές.
Οι κερδοσκόποι στοιχηματίζουν όλο και περισσότερο σε υψηλότερες χειμερινές τιμές στις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) και δικαιωμάτων προαίρεσης (options), ανέφερε η Energy Aspects σε σημείωμά της.
Ο Tom Marzec-Manser, διευθυντής για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο και το LNG στη Wood Mackenzie, δήλωσε ότι αν και οι τιμές του φυσικού αερίου ενδέχεται να υποχωρήσουν περαιτέρω τους επόμενους μήνες καθώς περισσότερες αποστολές LNG εγκαταλείπουν τον Κόλπο, αναμένει «οι τιμές να αυξηθούν ξανά καθώς οδεύουμε προς τον χειμώνα, γεγονός που θα δημιουργήσει κινδύνους, ιδιαίτερα σε ένα σενάριο κρύου καιρού» στις αρχές του 2027.
Το σχέδιο της ΕΕ να απαγορεύσει πλήρως το ρωσικό LNG από την 1η Ιανουαρίου, το οποίο επί του παρόντος αντιπροσωπεύει περίπου το 14% των συνολικών εισαγωγών LNG της Ευρώπης, αυξάνει επίσης την προοπτική μιας κρίσης φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού χειμώνα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών